Referandum nedir?

Siyasi iktidar tarafından hazırlanmakta olan bir kanunun veya bir kararın kabul edilip edilmemesine halkın katılmasıyla karar alma şeklidir. Referandum halkın oyuna başvurur. Bazı yönetimlerde, halkın yönetime katılması doğrudan doğruya, belirli zamanlarda siyasi ve idari kararlara katılmak üzere genel kurul halinde toplanması şeklinde olur. Buna doğrudan demokrasi denirreferandum

Hazırlanmakta olan bir kanunun kabulüne veya bir kanun teklifine halkın katılması iki şekilde olur:

1. Yetkili makamın bir kanun tasarısı veya teklifinin esaslı kısımları hakkında halk oyuna başvurmak.
2. Yasama organı (parlamento)nun hazırladığı kanun hakkında halkın reyine müracaat etmek. Meclisin hazırlamış olduğu kanun, yürürlüğe girmeden önce halka sunulur. Seçmenler, hazırladıkları bir dilekçe ile kanunun karşısında yeterli sayıda imza toplayabilirse, kanunun tasdiki veya yürürlükten kaldırılması hususunda halkın reyine başvurulur. Karşı oylar yetersiz kalırsa kanun, referandumla tasdiklenmiş sayılır. Karşı oylar fazla gelirse, kanun yürürlükten kalkmış olur. 1789 Fransız ihtilali sonucu Fransa’da uygulanan bu sistem, bugün bazı Amerikan eyalet anayasalarında yer alır. Buna halkın tasdiki veya halk vetosu denir. bazen da, Alman Velmar Anayasasında olduğu gibi; devlet başkanı dilerse, her hangi bir kanunu tasdik etmeden önce, bir defa da halkın oyuna gerek duyabilir. Anayasaların, yeni hazırlanmalarından sonra veya önemli değişikliklerde referandumla halkın oyuna başvurulur. Türkiye’de, Fransa’da ve İsviçre’de yeni anayasaların kabulü bu şekilde olmuştur. Buna Anayasa Referandumu denir.

Türkiye’de ilk defa referanduma, 1960 Anayasasının kabulü sırasında başvurulmuştur. Katılan seçmenlerin % 62’si evet, % 38’i hayır şeklinde oy kullanarak; "Kurucu Meclis"in hazırladığı Anayasayı kabul etmiş oldu. 1982 yılındaki, "Danışma Meclisi" tarafından hazırlanan Anayasanın referandumunda ise, kabul oyları % 91’i geçti. Red ise % 9 idi.

Kanunların halkın referandumuna sunulması usulü ABD ve İsviçre’de temel bir prensip olarak kabul edilmiştir. Bugüne kadar referanduma sunulmuş dünya anayasaları içinde sadece 1946 Fransız Anayasası halk tarafından birinci oylamada reddedilmiştir. Bu anayasa ikinci referandumda kabul edilmiştir.

Sözlükte "referandum" ne demek?

1. Halkoylaması.

Referandum kelimesinin ingilizcesi

n. referendum, plebiscite
Köken: Fransızca

Referandum ne demek? (Ticari terimler kategorisi)

Hükümetlerin önemli bir konuda karar alabilmek için doğrudan doğruya yurttaşların oylarına başvurmalan. Örneğin hazırlanan bir anayasanın kabulü, erken seçim, siyasal af gibi konularda referanduma gidilebilir. Referandum yoluna şirketler tarafından da başvurulabilir. Örneğin, şirketin sermaye yapısındaki bir değişiklik konusunda referandum yoluyla hissedarların görüşünün alınması şirket tüzüğünde yer alan bir zorunluluk olabilir.

--Reklam--